.. / Kennisbank / Begrippenlijst

Begrippenlijst

Academieverlater Academieverlater is een begrip gerelateerd aan de WWIK. Een kunstenaar met een goedgekeurd diploma van een kunstvakopleiding kan binnen 12 maanden na afstuderen zonder beroepsmatigheidstoets of inkomenseis de WWIK in gaan. 
Acquisitie Acquisitie is het (ver-)werven van klanten (afnemers van je product) en opdrachten. Het benaderen van potentiële opdrachtgevers/kopers; contact leggen en in gesprek gaan over de raakvlakken van aanbieder en afnemer. 
Artiestenregeling De artiestenregeling is een fiscale regeling voor artiesten die niet als werknemer in loondienst zijn en die ook geen VAR wuo (winst uit onderneming) verklaring hebben. De gage van de artiest word verloond door de opdrachtgever en wordt netto uitbetaald. Bij toepassing van de artiestenregeling moet altijd een gageverklaring worden ingevuld. Binnen de artiestenregeling bestaat de mogelijkheid om een bedrag tot maximaal 136 bruto uit te betalen als kostenvergoeding. 
Auteursrecht Auteursrecht ontstaat automatisch als men iets maakt op het gebied van letterkunde, wetenschap of kunst. Het werk moet wel origineel en zintuiglijk waarneembaar zijn. Een melodie in je hoofd kun je dus niet beschermen, een idee dat je uitwerkt op een bierviltje wel. Als het werk wordt gemaakt in dienstverband verwerft de werkgever automatisch het auteursrecht. De exploitatie van auteursrecht kun je uitbesteden aan een auteursrechtenorganisatie als Buma/Stemra (muziek of Stichting Beeldrecht (beeldende kunst). Licenties kun je ook regelen via Creative Commons. 
Beleveniseconomie In de beleveniseconomie staat niet zozeer het product of de dienst centraal, maar de daarmee geassocieerde beleving. Zo zijn mensen bijvoorbeeld bereid in het ene etablissement meer voor een kop koffie te betalen dan in het andere: men drinkt niet alleen koffie, maar beleeft ook de omgeving. Losse culturele uitingen worden gemaakt tot een 'event' of 'happening'. 
Beroepskosten Beroepskosten zijn kosten die een kunstenaar maakt om zijn beroep uit te oefenen. Denk aan aanschaf en onderhoud instrumenten, materiaal zoals verf en papier, lidmaatschap beroepsverenigingen, atelierkosten. 

Beroepskosten-
forfait
 

Beroepskostenforfait is een begrip uit de WWIK. Een vast bedrag aan beroepskosten dat bij de definitieve vaststelling afgetrokken wordt van het individuele inkomen. Als de werkelijke beroepskosten meer bedragen dan het op het inkomen in mindering gebrachte beroepskostenforfait, mogen de meerkosten worden afgetrokken van het overige (gezins)inkomen. 
Beroepsmatig Beroepsmatig houdt in dat een kunstenaar op ambachtelijk niveau geschoold is, dat wil zeggen: de ingrediënten zijn in huis. Dit is de startpositie (voorwaarde) om professioneel te worden. 
Beroepsmatigheids-onderzoek Beroepsmatigheidsonderzoek is een begrip uit de WWIK. Op verzoek van de centrumgemeente onderzoekt Kunstenaars&CO de beroepsmatigheid van een kunstenaar die gebruik wil maken van de WWIK, door te kijken naar zijn of haar opleiding, inkomen, productie, presentatie en positie. Op basis van de uitslag van dit onderzoek besluit de centrumgemeente of een kunstenaar wordt toegelaten tot de WWIK. Van kunstenaars in de WWIK wordt de beroepsmatigheid elke 12 maanden heronderzocht. 
Beroepspraktijk Een kunstenaar heeft een rendabele beroepspraktijk als hij zelfstandig in zijn levensonderhoudonderhoud kan voorzien. Dat kan zijn met zijn inkomsten uit kunst of met een combinatie van betaald werk binnen en buiten de kunst: de gemengde beroepspraktijk. Veel kunstenaars voorzien in hun onderhoud met een combinatie van werkzaamheden binnen de kunst en kunstgerelateerde werkzaamheden (‘gemengde beroepspraktijk’).Of in een combinatie van werk binnen en buiten de kunst ('gesplitste beroepspraktijk'). Allebei kan mét gebruikmaking van ‘kunstenaarscompetenties’. 
Bijverdiennorm Bijverdiennorm is een begrip uit de WWIK. In de WWIK mag de kunstenaar tot 125% van de voor hem geldende bijstandsnorm bijverdienen. Inkomsten boven deze 125% worden verrekend door de Sociale Dienst. 
Broedplaatsen Broedplaatsen zijn betaalbare (woon)werkpanden en atelierruimtes voor kunstenaars en creatieven. Deze worden mogelijk gemaakt door een samenwerking van gemeente, stadsdelen, corporaties, marktpartijen en kunstenaars. Het broedplaats-concept is ontstaan uit de kraakbeweging en is ontwikkeld tot een onderdeel van gemeentelijk kunstbeleid dat bedrijvigheid en cultuur in innovatieve milieus wil stimuleren. 
BTW BTW (=omzetbelasting) betekent belasting toegevoegde waarde. Een ondernemer moet door hem en aan hem in rekening gebrachte BTW verrekenen en opgeven aan de Belastingdienst. Daarvoor heeft u wel een BTW-nummer nodig. Voor kunstenaars gelden verschillende BTW-tarieven. Zo rekenen beeldend kunstenaars en artiesten 6% BTW op hun producten. Fotografen, vormgevers, vj's en dirigenten rekenen 19%. Componisten en schrijvers zijn vrijgesteld van BTW-heffing. Consumenten betalen alleen BTW. 
Centrumgemeenten Begrip uit de WWIK. Het ministerie van SZW heeft 20 centrumgemeenten aangewezen die voor hun regio de WWIK uitvoeren. Dat zijn: Alkmaar, Amsterdam, Arnhem, Assen, Breda, Den Haag, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, ’s-Hertogenbosch, Hilversum, Leeuwarden, Lelystad, Maastricht, Middelburg, Rotterdam, Tilburg, Utrecht en Zwolle. 
Coaching Coaching is het helpen en ondersteunen van mensen met een bepaald doel voor ogen. Dit doel kan van tevoren gesteld zijn of samen met de coach geformuleerd worden. Een coach geeft persoonlijke begeleiding; individueel of in groepsverband. Coaching maakt u bewust van je gedrag en functioneren. 
Community art Karakteristiek voor community art is de verbinding tussen kunst en maatschappij. Community art ontstaat als kunstenaars in de uitvoering en distributie van hun artistieke creatie nauw samenwerken met specifieke groepen in de samenleving die meestal geen of beperkte toegang hebben tot kunst. Er ontstaat een wisselwerking tussen kunstenaar en betrokkenen. 
Competenties Competenties zijn een combinatie van kennis, vaardigheden en houding. Een competentie is het (geleerde) vermogen om een bepaalde taak of rol adequaat uit te voeren. Kunstenaars&CO onderscheidt 10 competenties voor kunstenaars: Een eigen gezicht hebben, Reflecteren, Ontwikkelen, Doorzetten, Verwoorden, Samenwerken, Klantgericht handelen, Plannen en organiseren, De markt op en In de maatschappij staan.
Creatieve industrie De creatieve industrie is een verzamelnaam voor de beroepen en bedrijfstypen, gericht op de exploitatie van artistiek inzicht en intellectueel eigendom. De creatieve industrie omvat 3 sectoren: 1. kunsten: podiumkunsten, beeldende kunsten, cultureel erfgoed en culturele evenmenten, musea en monumenten. 2. media en entertaiment (content industry): film, audiovisuele branche, letteren, journalistiek, uitgeverij, nieuwe media, games. 3. Creatieve zakelijke dienstverlening: vormgeving, mode, architectuur, reclame, grafische sector etc. In het spoor van de Amerikaanse goeroe Richard Florida (Rise of the creative class) richten veel steden zich op het aantrekken van de creatieve industrie. 
Creatieve klasse Tot de creatieve klasse behoren mensen die hun geld verdienen met creatieve ideeën (betekenis en ervaring). Dat gaat niet alleen om de creatieve industrie, maar ook om wetenschappers, innovatieve ondernemers, onderzoekers en creatieve zakelijke dienstverleners (bijvoorbeeld finance, consultancy, accountancy en advocatuur). 
Creative Challenge Call De Creative Challenge Call is een aantal projectvoorstellen van ondernemingen, creatieve ondernemers, brancheverenigingen en andere netwerken. In het kader van Cultuur en Economie proberen zij bruggen te slaan en partijen bij elkaar te brengen en te laten samenwerken. Zij willen bijvoorbeeld via netwerken innovatie, kennisuitwisseling en economische bedrijvigheid stimuleren of cross-overs realiseren van cultuur naar andere sectoren. 
Creative co-makership Creative co-makership is een 3-jarig programma van Kunstenaars&CO in het kader van Cultuur en Economie. Creative co-makership wil het contact tussen het kunstvakonderwijs en het bedrijfsleven stimuleren. Creatieve impulsen moeten de innovatiekracht in bedrijven verhogen.  
Creative commons Creative Commons is een non-profit organisatie die in een groeiend aantal landen gratis licenties aanbiedt die een flexibel gebruik van auteursrecht mogelijk maken. Het idee is dat met die licenties voor iedereen direct duidelijk is wat er wel en niet met een werk mag gebeuren, zonder dat toestemming aan de maker moet worden gevraagd. De licentie slaat op de voorwaarden waaronder het eigen werk op internet verspreidt en gebruikt mag worden. Er zijn varianten: of het wel/niet voor commerciële doeleinde gebruikt mag worden, en of het wel/niet bewerkt mag worden. Een werk heeft of een Creative Commons licentie of wordt beschermd door het auteursrechtorganisatie. 
Cultural governance Cultural governance draait om goed bestuur, adequaat toezicht en transparante verantwoording in de culturele sector. Cultural governance sluit aan op de maatschappelijke trend om een helder onderscheid te maken tussen taken en bevoegdheden van uitvoerders, directie, bestuur en/of raad van toezicht. 
Cultureel ondernemer Een cultureel ondernemer is een ondernemer die beschikt over cultureel kapitaal (alertheid, inspiratie en creativiteit) waarmee hij anderen overtuigt van zijn missie. Een cultureel ondernemer streeft naar een -voor de context waarbinnen hij werkt- zo groot mogelijk (betalend) publiek en een sluitende exploitatie. 
Culturele industrieDe culturele industrie is een verzameling van private en publieke instituties en individuen die zich bezighouden met de ontwikkeling en exploitatie van gecreëerde producten en diensten die in de eerste plaats gekocht en geconsumeerd worden door een publiek vanwege de betekenis (meerwaarde) die ze bij dat publiek oproepen. 
Cultuur en economieCultuur en creativiteit zijn van groeiend belang voor de Nederlandse economie. Om de werelden van cultuur en economie met elkaar te verbinden en het creatieve vermogen een impuls te geven, hebben de Ministeries EZ en OCW de beleidsbrief 'Ons creatieve vermogen' opgesteld. Doelstellingen: een grote cultureel bewustzijn in de economische sector; ideeën voor de ontwikkeling en het benutten van nieuwe technologieën en producten; stimuleren van creatieve bedrijfstakken om meer oog te krijgen voor marktmogelijkheden. Onderdeel van Cultuur en economie is de Creative Challenge Call. 
Cultuureducatie Cultuureducatie omvat alle vormen van educatie waarbij cultuur of kunst als doel of als middel worden ingezet. Cultuureducatie is de verzamelnaam voor begrippen als kunsteducatie, literatuureducatie, erfgoededucatie en media-educatie.  
CV Een curriculum vitae (CV) is een samenvatting van een levensloop. Het document geeft een overzicht van iemands leven, met name wat betreft opleiding, werkervaring en projecten die iemand gedaan heeft. Soms vermeldt een cv ook competenties en vaardigheden. Een cv moet passen bij het doel waarvoor het wordt ingezet en is dus geen standaard-document. 
Diversiteit Diversiteit betekent verscheidenheid en staat voor de verschillen die er zijn tussen individuen in de samenleving. Voorstanders van het diversiteitsdenken benadrukken dat verschillende achtergronden leiden tot nieuwe ideeën en verbetering. Volgens hen staat diversiteit gelijk aan creativiteit.
E-cultuurE-cultuur is de transformatie van cultuur onder invloed van nieuwe media en digitalisering. Hierdoor ontstaan grensoverschrijdende projecten en verandert de manier waarop we cultuur maken, spreiden, bewaren en erin participeren. 
Entreeonderzoek Entreeonderzoek is een begrip uit de WWIK. Een kunstenaar die voor het eerst een aanvraag doet voor de WWIK of die na meer dan twaalf maanden na beëindigen van de WWIK opnieuw een aanvraag doet, krijgt te maken met een Entreeonderzoek. Op basis van de uitkomst van dit onderzoek adviseert Kunstenaars&CO de Centrumgemeenten over de beroepsmatigheid van kunstenaars. De gemeente besluit op basis van dit advies of een kunstenaar wordt toegelaten tot de WWIK. Een gemeente kan ook een heroverweging van een eerder gegeven advies vragen als nieuwe informatie -van de kunstenaar- daartoe aanleiding geeft. 
EVC EVC staat voor het Erkennen van Verworven Competenties. EVC is een landelijk erkende toetsprocedure die aantoont dat een persoon op grond van ervaring, opgedaan binnen en buiten het werkveld, beschikt over competenties. Die competenties worden gedocumenteerd en door een onafhankelijke organisatie erkend. EVC maakt het mogelijk om zonder diploma’s door te stromen naar andere/hogere functies. O.a. leger, politie en vrijwilligersorganisaties maken gebruik van EVC.  
Factuur Een factuur is een overzicht van geleverde goederen en diensten, inclusief de aantallen en de geldende prijzen. Een factuur bestaat vaak uit een kop met algemene gegevens betreffende de gehele factuur, zoals: leveranciersnaam, adresinformatie, gegevens over inschrijving bij de kamer van koophandel, BTW-nummer, klant, factuurnummer, datum, ordernummer. De voet bevat informatie als: nettobedrag, BTW bedrag, het te betalen bedrag inclusief BTW (brutobedrag), betalingsvoorwaarden, betaalmogelijkheden, algemene leveringsvoorwaarden. 
Freelancer Een freelancer is een natuurlijk persoon die niet in loondienst is en door de belastingdienst niet als zelfstandig ondernemer gezien wordt in de zin van 'winst uit onderneming'. Een freelancer kan wel als ondernemer worden aangemerkt voor de BTW. Een freelancer kan een VAR ruow (resultaat uit overige werkzaamheden) bezitten. 
Innovatie Innovatie is het toepassen van nieuwe mogelijkheden of producten/processen. Het bestaat uit 3 componenten: creatie, implementatie en kapitalisatie. Creatie is het ontdekken en ordenen van kiemen van nieuwe producten, processen en diensten. Implementatie is het verder uitwerken en voorbereiden van deze diensten om ze naar de markt te brengen. Kapitalisatie is het daadwerkelijk naar je toe trekken van waarde als bedrijf. 
IRO IRO staat voor Individuele Re-integratie Overeenkomst. Iedereen die een uitkering ontvangt van UWV en niet in loondienst is bij een werkgever kan een IRO aanvragen om zelf zijn re-integratie te regelen. Met een IRO kan iemand zelf een re-integratiebedrijf kiezen en een plan opstellen met als doel terug te keren in een betaalde baan of een eigen bedrijf op te zetten. 
Kenniseconomie Economie waarin de productiefactor 'kennis' een steeds belangrijkere plaats in neemt ten opzichte van arbeid, natuur en kapitaal (de drie traditionele productiefactoren). Dit past binnen de algemene verschuiving van arbeid in de landbouw, naar industrie naar diensten. De kenniseconomie is een lerende economie: het vermogen om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen.
Kunstenaars Elders Kunstenaars Elders leert kunstenaars hun veelzijdigheid te gebruiken om hun werkterrein uit te breiden. Het biedt kunstenaars nieuwe mogelijkheden om hun artistieke talenten en vaardigheden in te zetten in een andere setting (buiten de kunst). Het kan zijn dat hun creativiteit onderdeel is van het product of de dienst, maar ze kunnen ook de veroorzaker zijn van een creatieve impuls in bedrijven. Community art is een onderdeel hiervan. Kunstenaars kunnen ook gaan werken in het bedrijfsleven. 
Kunstvakopleiding Kunstvakopleidingen zijn HBO-opleidingen in een kunstdiscipline (architectuur, audiovisueel, beeldende kunst en vormgeving, dans, theater/drama, muziek en literatuur. Bijvoorbeeld conservatorium, dansacademie, kunstacademie, filmacademie. Lerarenopleidingen voor dans, muziek, beeldende vorming, film, schrijven en theater behoren ook tot de kunstvakopleidingen. Voor WWIK, Cultuurlening geldt de voorwaarde dat de opleiding erkend moet zijn door het ministerie van OCW. 
Marketing Het woord marketing betekent het pakken of verkrijgen van een markt. Marketing is het onder aandacht brengen van diensten/producten bij potentiële klanten en andere belangrijke relaties om meer opdrachten / verkopen te verkrijgen. Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat u zichtzelf kunt verplaatsen in de mensen die u met uw werk wilt bereiken. 
Netwerken Netwerken is het leggen en onderhouden van contacten die u verder kunnen helpen in uw werk of privéleven. Het doel is het delen van kennis, informatie en contacten. Een belangrijkrijke voorwaarde hiervoor is dat u zich kunt verplaatsen in de ander. Bedenk ook wat de ander aan u kan hebben. 
OfferteEen offerte is een formele aanbieding van werkzaamheden. Een offerte wordt over het algemeen opgesteld op verzoek van een potentiële klant van een bedrijf. Een offerte kan gaan over een dienst (bijv. de bouw van een woning, een bepaald onderzoek, of een reparatie) of over een product (bijv. de aanschaf van een computer of een verzekering). Een offerte moet de volgende informatie bevatten: beschrijving van de werkzaamheden of het geleverde product, prijs (vaste prijs of nacalculatie, stelposten, incl. of excl. BTW), planning van de werkzaamheden (en onder welke voorwaarden de planning gehaald wordt), geldigheidsdatum (tot wanneer de offerte geldig is), voorwaarden, geldige ondertekening.  
Ondernemen Ondernemen: opzetten en voeren van een zaak of project om winst mee te behalen. Ondernemen houdt in dat u een eigen visie heeft, zelfstandig bent, investeert en risico neemt. 
Portfolio In de Beeldende kunst is portfolio een documentatiemap met foto's van kunstwerken. Het portfolio geeft een overzicht van het werk van een kunstenaar. Buiten de kunst gaat het om een overzicht van kennis en vaardigheden met bewijzen; een cv met bijlagen: diploma's, recensies, krantenknipsels, artikelen.  
PR Public Relations kweekt wederzijds begrip tussen een organisatie en haar publieksgroepen. Daartoe wordt gebruik gemaakt van interne en externe communicatie (gebruik van symbolen en symbolische acties) om een bepaald publiek te informeren of te beïnvloeden met behulp van tekst, advertenties, publiciteit, promoties en speciale gebeurtenissen. Aan de andere kant heeft PR ook een signaalfunctie om trends en issues uit de buitenwereld op te merken en ernaar te handelen. Het gaat hierbij om relaties en imago en niet om producten (marketing). 
Professioneel Professioneel betekent: beroepsmatig werkend en in staat om daarmee inkomsten en erkenning te genereren. 
Promotie Promotie is het onder aandacht brengen van een nieuw of bestaand product of service met als doel er meer van te verkopen (marketing). Promotie is iets anders dan reclame, dat enkel het ter kennis geven van een promotie door middel van televisiecommercials, internet, radio en bladen inhoudt. Een voorbeeld van promotie is het geven van een tijdelijke meerwaarde aan een product door middel van een prijsverlaging (korting) of de verhoging van de hoeveelheid. Andere vormen zijn bijvoorbeeld flyers, affiches, kortingsbonnen, spaaracties, prijsvragen of het verstrekken van premiums bij aankoop van een product of dienst.  
Rechtmatigheidsonderzoek Rechtmatigheidsonderzoek is een begrip uit de WWIK. De centrumgemeente toetst of er recht is op een WWIK-uitkering. Er wordt gekeken naar vermogen en inkomen. Beide mogen niet boven een vastgesteld bedrag uitkomen. 
Sponsoring Sponsoring is een wederkerige overeenkomst, waarbij de ene partij (sponsor) een prestatie levert die in geld kan worden uitgedrukt en de andere partij communicatiemogelijkheden verschaft. De overeenkomst moet beide partijen profijt opleveren, een persoonlijke relatie is daarom belangrijk. De sponsorvraag moet passen binnen de doelstelling en de martkstrategie van het bedrijf. 
STB STB staat voor Stichting Toezicht Beroepsmatigheidsonderzoek. Het STB ziet toe op een zorgvuldige, integere en eenduidige manier van adviseren, in overeenstemming met de WWIK. Het STB voert maandelijks een steekproef uit op de uitgebrachte adviezen.  
Stichting Een stichting is een rechtspersoon met een bestuur. Een stichting heeft geen leden, het bestuur bepaalt het beleid. Het is niet aan te raden om in het bestuur van je eigen stichting te zitten in verband met belangenverstrengeling. Sommige fondsen stellen het hebben van een stichting als voorwaarde om subsidie te mogen aanvragen. 
Subsidie Subsidie is een tijdelijke financiële bijdrage van de overheid of een niet-commerciële organisatie ten behoeve van het starten of uitvoeren van een project of belang waarvan het economische belang niet direct voor de hand ligt. Specifieke vormen van subsidie zijn stipendium en beurs. Een stipendium of beurs is een geldbedrag om een specifieke activiteit uit te voeren, bijvoorbeeld een reis of een studie. 
VAR VAR is de afkorting van Verklaring Arbeidsrelatie. Deze verklaring regelt de verhouding tussen opdrachtnemer en opdrachtgever. Voor kunstenaars zijn twee varianten van de VAR van belang: VAR wuo (winst uit onderneming), geldt voor zelfstandigondernemers en VAR ruow (resultaat uit overige werkzaamheden), geldt voor freelancer. Een opdrachtgever kan een kunstenaar met een VAR wuo bruto uitbetalen, zonder bang te hoeven zijn voor naheffing van werknemersverzekeringen. Bij uitbetaling aan kunstenaars met een VAR ruow loopt een opdrachtgever het risico een heffing voor werknemersverzekeringen te krijgen, als hij niet duidelijk kan maken dat het werk ook gedaan had kunnen worden door iemand in loondienst. Een VAR vraag je aan bij de Belastingdienst.  
Vereniging Een vereniging is een rechtspersoon met een bestuur en leden. De leden kiezen uit hun midden het bestuur in de Algemene Leden Vergadering (ALV) en hebben de uiteindelijke stem in het beleid van de vereniging. Een vereniging moet ieder jaar een ALV houden.  
Werkervaringsproject Een werkervaringproject biedt de deelnemer de mogelijkheid om onder begeleiding werkervaring op te doen, soms betaald, soms onbetaald. In de werkervaringsprojecten van Kunstenaars&CO leren kunstenaars o.a. om zichzelf te presenteren en hun werkterrein uit te breiden.  
Werknemer Een werknemer is een natuurlijk persoon in loondienst. Je bent in loondienst als je salaris krijgt, een contract hebt en een gezagsverhouding met een werkgever hebt. Een werknemer is niet BTW-plichtig. 
WWIK WWIK is de afkorting van de Wet Werk en Inkomen Kunstenaars. Financiële regeling voor kunstenaars die niet beschikken over voldoende middelen om in hun onderhoud te voorzien. Een kunstenaar mag gedurende 48 maanden (verspreid over max. 10 jaar) gebruikmaken van de WWIK.
Zelfstandig ondernemer Een zelfstandig ondernemer is een natuurlijk persoon die niet in loondienst is en door de Belastingdienst is erkend als ondernemer. Hij moet daarvoor minimaal 3 opdrachtgevers per jaar hebben, 1225 uur per jaar aan de onderneming besteden, investeren en deelnemen aan het economisch verkeer. Een zelfstandig ondernemer heeft recht op fiscale voordelen als investeringsaftrek en zelfstandigenaftrek. Een zelfstandig ondernemer is BTW-plichtig en heeft een VAR wuo. 
Zij-instromer Zij-instromer is een begrip uit de WWIK. Het gaat om een kunstenaar die niet als academieverlater de WWIK in wil/kan. Hij moet aantonen dat hij 12 maanden voorafgaand aan de ingansdatum beroepsmatig werkzaam was als kunstenaar en zijn inkomen uit kunst minstens 1200 euro bruto bedroeg.